Ametist

AMETİST — DOĞAL TAŞ

Ametist, kuvars mineralinin doğal mor renkli çeşididir. Kimyasal yapısı silisyum dioksittir (SiO₂). Mor rengi, kristal yapısındaki eser demir ve doğal ışınlama gibi jeolojik süreçlerle ilişkilidir. Tesbih tanesi ve imame yapımında işlenebilir; doğal taş olması her örneğin işlem görmemiş olduğu anlamına gelmez.

SERTLİK VE FİZİKSEL ÖZELLİKLER • Mineral grubu: Kuvars. • Kimyasal bileşimi: SiO₂. • Mohs sertliği: 7. • Özgül ağırlık: yaklaşık 2,65–2,66. • Parlaklık: camsı. • Saydamlık: yarı saydamdan saydama. • Kırılma: çoğunlukla midye kabuğu biçimli; belirgin dilinim göstermez. • Sertlik çizilmeye direnci gösterir; taş darbeyle kırılabilir.

MENŞEİ VE BULUNDUĞU BÖLGELER • Brezilya: Rio Grande do Sul (Ametista do Sul çevresi) ve Minas Gerais. • Uruguay: Artigas çevresi. • Zambiya: Kariba ve çevresi. • Bolivya: Anahí madeni ve çevresi. • Madagaskar: farklı kuvars yatakları. • Rusya: tarihsel olarak Ural Dağları. Bu yerler bilinen örneklerdir; belirli bir tesbihin gerçek çıkarıldığı yer yalnızca rengiyle saptanamaz.

DOĞAL RENK SKALASI • Açık lila ve lavanta moru. • Açık menekşe ve orta mor. • Koyu mor, yoğun menekşe moru. • Mavimsi mor ve kızılımsı mor geçişler. • Aynı kristalde açık-koyu mor renk zonları; yer yer renksiz kuvars bölgeleri. Ametistin ayırt edici doğal temel rengi mordur. Sarı-turuncu taşlar genellikle sitrin veya ısıl işlemle dönüştürülmüş kuvars olarak ayrı adlandırılır.

İŞLEM VE TAKLİT UYARISI Ametist ısıl işleme, renk değiştirme işlemlerine veya başka iyileştirmelere tabi tutulabilir. Mor cam, boyalı kuvars ve laboratuvarda büyütülmüş sentetik ametist ile karıştırılmamalıdır. Renk doygunluğu, tek başına doğal köken veya belirli bir ülke kanıtı değildir.

TESBİHÇİLİKTE Tanelerde renk eşliği, çatlaklar, doğal kapanımlar, delik merkezlemesi ve polisaj incelenir. Sertliği 7 olsa da sert darbelerden korunmalı, farklı sertlikteki taşlarla aynı kese içinde sürtünmesine izin verilmemelidir.