Kaplan Gözü

KAPLAN GÖZÜ — DOĞAL TAŞ

Kaplan gözü, kuvars grubunda yer alan ve yüzeyinde ışık hareket ettikçe yer değiştiren ipeksi bir parlak bant (şatoyans) gösteren doğal süs taşıdır. Bu etki taş içindeki paralel lifsi yapılarla ilişkilidir. Tesbihlerde hareketli ışık görüntüsü ve sıcak kahverengi tonları nedeniyle tercih edilir.

SERTLİK VE FİZİKSEL ÖZELLİKLER • Malzeme grubu: Kuvars esaslı lifsi süs taşı. • Temel kimyasal bileşim: SiO₂; demirli bileşenler rengi etkileyebilir. • Mohs sertliği: yaklaşık 6,5–7. • Özgül ağırlık: yaklaşık 2,6–2,7; içerik ve numuneye göre değişir. • Parlaklık: cilalı yüzeyde camsı ve ipeksi. • Işık geçirgenliği: çoğunlukla opak. • Ayırt edici görünüm: şatoyans olarak adlandırılan hareketli ışık bandı.

MENŞEİ VE BULUNDUĞU BÖLGELER • Güney Afrika: Kuzey Kap bölgesi, Griquatown çevresi. • Avustralya: Batı Avustralya, Pilbara bölgesi. • Namibya: çeşitli kuvars oluşumları. • Hindistan: bazı ticari kaplan gözü yatakları. • ABD: belirli bölgelerde sınırlı oluşumlar. Ülke veya bölge adları olası kaynakları gösterir; tek bir tanenin menşei yalnızca desenden anlaşılmaz.

DOĞAL RENK SKALASI • Altın sarısı ve bal rengi. • Sarı-kahverengi, bronz ve bakır tonları. • Açık, orta ve koyu kahverengi şeritler. • Bazı örneklerde kızılımsı kahverengi geçişler. • Mavi-gri renkteki yakın akraba taş genellikle şahin gözü adıyla anılır. Çok canlı kırmızı, yeşil, mor veya parlak mavi pazarlama renkleri boyama ya da ısıl işlem olasılığı açısından ayrıca değerlendirilmelidir.

İŞLEM VE TAKLİT UYARISI Piyasada ısıl işlem görmüş, boyanmış veya rengi iyileştirilmiş örnekler bulunabilir. Lif optikli cam ve sentetik taklitler de benzer hareketli ışık bantları gösterebilir. Güzel bir şatoyans etkisi tek başına doğal olma garantisi vermez.

TESBİHÇİLİKTE Şatoyans bandının taneler boyunca tutarlı yönlenmesi, şekil ve ölçü eşliği, delik merkezlemesi, çatlak durumu ve polisaj önem taşır.