Osmanlı Katalin

Osmanlı Katalin, tesbih koleksiyonculuğunda ve ticaretinde, geçmiş dönemlerde üretilmiş katalin malzemelerden yapılan tesbihleri günümüzde üretilen benzer sentetik malzemelerden ayırmak için kullanılan piyasa terimidir.

Katalin; fenol-formaldehit esaslı, döküm yöntemiyle işlenebilen sentetik bir reçinedir. Renk çeşitliliği, yarı saydam örnekleri ve cilalanabilir yüzeyi nedeniyle tesbihlerde ve koleksiyonluk eşyalarda ilgi görür.

KATALİNİN TARİHÇESİ: Catalin Corporation, 1928 yılında ABD'nin New Jersey eyaletinde faaliyete başladı; katalin aynı yıl Amerikan pazarına girdi. Firma döküm fenolik reçine yöntemiyle renkli çubuk, boru ve çeşitli şekillerde malzeme üretti. Tarihsel kaynaklardan Powerhouse Museum, 1928 yılını firmanın başlangıcı ve katalinin pazara girişi olarak belirtir. ABD Tarife Komisyonunun 1930'lu yıllardaki raporu ise döküm fenolik reçine üretiminin yaklaşık 1929'da başladığını kaydeder. Bu yüzden ilk gelişme ve pazara giriş için 1928, üretimin yaygınlaşması için 1920'lerin sonu ifadesi uygundur.

OSMANLI İMPARATORLUĞU'NDAN SONRA: Osmanlı İmparatorluğu 1923'de Cumhuriyetin kurulmasıyla sona erdi. Catalin Corporation'ın katalin malzemeyi piyasaya sunduğu 1928 yılı, imparatorluğun sona ermesinden 5 YIL SONRADIR. Dolayısıyla Catalin Corporation'ın katalin ürünü, Osmanlı İmparatorluğu döneminde üretilmiş olamaz. «Osmanlı Katalin» adı bilimsel veya tarihsel bir üretim dönemi değil, tesbih piyasasında yerleşmiş ticari bir nitelendirmedir.

MALZEME VE TESBİHİN YAŞI: Eski katalin malzeme yıllar sonra tesbih hâline getirilmiş olabilir. Malzemenin üretim tarihi ile tesbihin işlenme tarihi ayrı değerlendirilmelidir. Işık, oksidasyon ve çevresel etkiler renk değişimine neden olabilir; renk, saydamlık ve yüzey izleri tek başına yaş ya da özgünlük kanıtı değildir.

ÖNEMLİ: «Osmanlı Katalin» ibaresi bir tesbihin Osmanlı döneminden kaldığını veya gerçek eski üretim katalin olduğunu tek başına kanıtlamaz.